Indicatoren VIP²-project – Oncologie
In België is, net als in Europa, borstkanker de meest voorkomende oorzaak van overlijden door kanker bij vrouwen
(20,6 % van alle overlijdens ingevolge kanker). In 2009 werd bij 9417 nieuwe patiënten borstkanker
gediagnosticeerd, waarvan 5533 in het Vlaamse Gewest. Binnen het VIP²-project werd de focus in het domein
oncologie dan ook in eerste instantie gelegd op borstkanker, als één van de meest belangrijke doodsoorzaken.
De indicatoren omtrent borstkanker, die in kader van het VIP²-project worden opgevolgd zijn :
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
Statusbepaling van eostrogeen, progesteron en HER2
Cytologische of histologische beoordeling van maligniteit
Two-view mammografie en echografie
Multidisciplinaire benadering
Radiotherapie na borstsparende behandeling
Borstsparende chirurgie
Aanvullende hormonale therapie
Chemotherapie
Systemische behandeling
Neoadjuvante systemische behandeling vóór heelkundige ingreep
Vijfjaarsoverleving
Ziektespecifieke vijfjaarsoverleving
Indicator borstkanker 1
Omschrijving indicator
Proportie vrouwen met borstkanker bij wie een bepaling van de oestrogeen-, progesteron- en HER2-status werd
uitgevoerd vóór enige systemische behandeling.
Verklaring / verantwoording indicator
De oestrogeen- en progesteronstatus hebben een voorspellende waarde voor het nut van endocriene
behandelingsvormen bij zowel nieuw gediagnosticeerde borstkankers als bij metastases. Ook de HER2-status is
van grote klinische waarde bij borsttumoren voor het identificeren van de patiënten die te behandelen zijn
mettrastuzumab of lapatinib.
Resultaten St.-Franciskus Ziekenhuis
Binnen In het St.-Franciskus Ziekenhuis wordt bij 98,2% van de
vrouwen
waarbij
borstkanker
wordt
gediagnosticeerd,
de
oestrogeen-, progesteron- en HER2-waarden bepaald voor enige
systematische behandeling. Hiermee scoort het St.-Franciskus
Ziekenhuis ruim boven de door de Vlaamse overheid opgelegde
streefnorm van 90%-100%
Indicator borstkanker 2
Omschrijving indicator
Aandeel vrouwen met borstkanker waarbij, voorafgaandelijk aan de chirurgische ingreep, een cytologische en/of
histologische beoordeling van het tumorweefsel gebeurt.
Verklaring / verantwoording indicator
Bij tumorweefsel waarvan men, op basis van enkel klinisch onderzoek, beeldvorming of cytologisch onderzoek,
vermoedt dat het kwaadaardig is, zou de maligniteit histologisch bevestigd moeten worden vooraleer er enige
vorm van chirurgische ingreep plaatsvindt. De Vlaamse overheid stelt hier een richtnorm van 80%-95% voorop.
Resultaten St.-Franciskus Ziekenhuis
Binnen het St.-Franciskus Ziekenhuis gebeurt bij 89,3% van de
vrouwen met borstkanker een cytologisch en/of histologische
beoordeling
van
chirurgische ingreep.
het
tumorweefsel,
voorafgaand
aan
de
Indicator borstkanker 3
Omschrijving indicator
Aandeel vrouwen met een nieuw gediagnosticeerde borstkanker met cStadium I-III die een two-view
mammografie en een echografie van de borst ondergingen binnen de drie maanden voorafgaand aan de
chirurgische ingreep.
Verklaring / verantwoording indicator
Mammografie blijft een van de primaire middelen om een palpabele massa in de borst of andere signalen van een
borstaandoening te onderzoeken. Echografie is meer en meer een belangrijk instrument om palpabele massa in
de borst met een dicht borstweefsel te onderzoeken en/of om het mammografisch onderzoek te vervolledigen.
Een two-view mammografie zou uitgevoerd moeten worden als
onderdeel van een drievoudig onderzoek: klinisch onderzoek,
beeldvorming en weefselonderzoek in een gespecialiseerd centrum
voor borstonderzoek. De Vlaamse overheid stelt hierbij een
streefnorm van 90%-100% voorop.
Resultaten St.-Franciskus Ziekenhuis
Binnen het St.-Franciskus Ziekenhuis onderging 94,2% van de
vrouwen met een nieuw gediagnosticeerde borstkanker met
cStadium I-III een two-view mammografie en een echografie van de
borst binnen de drie maanden voorafgaand aan de chirurgische
ingreep.
Indicator borstkanker 4
Omschrijving indicator
Aandeel patiënten dat, binnen de 8 weken na het vaststellen van de diagnose van borstkanker, besproken is op
een multidisciplinair oncologisch consult (MOC) ten opzichte van incidentiedatum biopsie, opgesplitst per
stadium.
Verklaring / verantwoording indicator
Een multidisciplinaire benadering wordt beschouwd als een efficiënte, kosteneffectieve aanpak voor vrouwen met
borstkanker. De voordelen van een multidisciplinair team omvatten verhoogde overlevingskans, toegenomen
tevredenheid bij de patiënt over de zorgverlening, een verhoogde perceptie over de zorg als proces en meer
toegang tot informatie, inclusief psychosociale en praktische
ondersteuning. De Vlaamse overheid stelt hier een streefnorm
voorop van 90%-100%.
Resultaten St.-Franciskus Ziekenhuis
Binnen het St.-Franciskus Ziekenhuis wordt 85.2% van de patiënten
binnen de 8 weken na het vaststellen van de diagnose van
borstkanker, besproken op een multidisciplinair oncologisch consult
(MOC).
Indicator borstkanker 5
Omschrijving indicator
Aandeel vrouwen met borstkanker die radiotherapie kregen na borstsparende chirurgie.
Verklaring / verantwoording indicator
Bij vrouwen in een vroeg stadium van borstkanker is aanvullende radiotherapie aangewezen na borstsparende
chirurgie. Studies tonen aan dat er een aanzienlijke en significante
daling van lokaal herval is, na aanvullende radiotherapie na
borstsparende chirurgie. Vanuit de Vlaamse overheid wordt dan ook
een streefnorm voorop gesteld van 90%.
Resultaten St.-Franciskus Ziekenhuis
Binnen het St.-Franciskus Ziekenhuis kreeg 94,3% van de vrouwen
aanvullende radiotherapie na een borstsparende ingreep.
Indicator borstkanker 6
Omschrijving indicator
Aandeel vrouwen die een heelkundige behandeling kregen voor borstkanker, c-stadium I of II, waarbij
borstsparende chirurgie werd uitgevoerd.
Verklaring / verantwoording indicator
Borstsparende heelkunde, gevolgd door radiotherapie geeft dezelfde resultaten inzake het onder controle houden
van lokale tumoren, de tijd tot herval en de algemene overlevingskans, als de radicale borstamputatie bij vrouwen
met borstkanker in stadium I of II en die in aanmerking komen voor
borstsparende heelkunde.
Resultaten St.-Franciskus Ziekenhuis
Binnen het St.-Franciskus Ziekenhuis kreeg 69,43% van de vrouwen
een borstsparende operatie.
Ter info
c-stadium I: een tumor kleiner dan twee centimeter zonder uitzaaiingen
c-stadium II: een tumor tussen de twee en vijf centimeter groot, met eventueel
uitzaaiingen naar de lymfeklieren in de oksel, maar verder geen uitzaaiingen;
c-stadium III: de tumor is groter dan vijf centimeter, met eventueel uitzaaiingen naar de
lymfeklieren in de oksel. De tumor valt ook onder dit stadium als hij kleiner is, maar door
de huid naar buiten komt. Of als hij vastzit aan de borstwand. In beide gevallen is de kans
groot dat er ook uitzaaiingen elders in het lichaam zijn;
c-stadium IV: een tumor met aangetoonde uitzaaiingen naar andere plekken in het
lichaam.
Indicator borstkanker 7
Omschrijving indicator
Aandeel vrouwen met een pT2-pT3 borstkanker die, na de heelkundige behandeling, een aanvullende hormonale
therapie krijgen binnen de 9 maanden na chirurgische verwijdering.
Verklaring / verantwoording indicator
De keuze voor adjuvante hormonale behandeling voor invasieve borstkanker wordt aangestuurd door de
hormonale gevoeligheid, het risicoprofiel van de tumor, leeftijd, stadium van menopauze en comorbiditeit van de
patiënt. Omdat hormonale behandeling in het algemeen wordt
voorgeschreven na het beëindigen van de chemotherapie, stelt het
panel van experts een interval van 9 maanden voor tussen de
heelkundige behandeling en het opstarten van de endocriene
behandeling. De streefnorm wordt hier door de Vlaamse overheid
gelegd op 80%.
Resultaten St.-Franciskus Ziekenhuis
Binnen het St.-Franciskus Ziekenhuis kreeg 69,43% van de vrouwen
een borstsparende operatie.
Indicator borstkanker 8
Omschrijving indicator
Aandeel vrouwen met pT2-T3 borstkanker die adjuvante chemotherapie krijgen binnen de vier maanden na een
chirurgische verwijdering van de tumor.
Verklaring / verantwoording indicator
De keuze voor aanvullende systemische behandeling bij invasieve borstkanker zou aangestuurd moeten worden
op basis van de hormonale gevoeligheid, het risicoprofiel van de tumor, leeftijd, stadium van menopauze en
comorbiditeit van de patiënt. Er werd een betere 10-jaars ziektevrij
score vastgesteld bij patiënten met een kanker in een vroeg stadium
die aanvullend werden behandeld met ‘anthracycline-gebaseerde
chemotherapie’,
chemotherapie
vergeleken
werden
termijnmetastasering
(op
met
behandeld.
tien
patiënten
Ook
jaar)
die
scoorden
beter
in
niet
de
de
met
lange
actieve
behandelingsgroep.
Resultaten St.-Franciskus Ziekenhuis
Binnen het St.-Franciskus Ziekenhuis kreeg 41,1% van de vrouwen
binnen de 4 maanden na een chirurgische verwijdering van de
tumor, chemotherapie. Hiermee scoor thet St. Franciskus ziekenhuis
binnen de Vlaamse streefwaarden van 35% tot 55%.
Indicator borstkanker 9
Omschrijving indicator
Aandeel vrouwen met een gemetastaseerde borstkanker (c- of p-stadium IV) die een systemische therapie kregen.
Verklaring / verantwoording indicator
Chemotherapie is aangewezen bij vrouwen die niet vatbaar zijn voor hormonale behandeling of met HRnegatieve gemetastaseerde borstkanker, met een snel evoluerend, symptomatisch of levensbedreigend karakter.
Meerdere systematische reviews blijven drukken op een evaluatie
van verschillende vormen van chemotherapie voor vrouwen met
gemetastaseerde borstkanker. Vnauit de Vlaamse overheid wordt de
richtnorm hier op minimum 80% gelegd.
Resultaten St.-Franciskus Ziekenhuis
Binnen het St.-Franciskus Ziekenhuis kreeg 100% van de vrouwen
met een gemetastaseerde borstkanker een systematiscxhe therapie.
Ter info
stadium I: een tumor kleiner dan twee centimeter zonder uitzaaiingen
stadium II: een tumor tussen de twee en vijf centimeter groot, met eventueel uitzaaiingen
naar de lymfeklieren in de oksel, maar verder geen uitzaaiingen;
stadium III: de tumor is groter dan vijf centimeter, met eventueel uitzaaiingen naar de
lymfeklieren in de oksel. De tumor valt ook onder dit stadium als hij kleiner is, maar door de
huid naar buiten komt. Of als hij vastzit aan de borstwand. In beide gevallen is de kans groot
dat er ook uitzaaiingen elders in het lichaam zijn;
stadium IV: een tumor met aangetoonde uitzaaiingen naar andere plekken in het lichaam.
Indicator borstkanker 10
Omschrijving indicator
Aandeel vrouwen met een operabele borstkanker (cT2-T3 N0N1 M0) die een neoadjuvante systemische
behandeling kregen voor het uitvoeren van een borstsparende chirurgie.
Verklaring / verantwoording indicator
Preoperatieve behandeling verhoogt de kans op borstsparende chirurgie door het krimpen van de tumor vóór de
chirurgische ingreep, maar gaat gepaard met een toename van locoregionaal herval. Bij vrouwen met unifocale
operabele tumoren die te groot zijn om een borstsparende ingreep mogelijk te maken, moet het verkleinen van
de tumor met neoadjuvante systemische therapie overwogen
worden.
Resultaten St.-Franciskus Ziekenhuis
Indicator borstkanker 11
Omschrijving indicator
Het aandeel van de vrouwen, waarbij borstkanker (opgesplitst per stadium) werd gediagnosticeerd, met een
overleving van 5 jaar.
Verklaring / verantwoording indicator
Het gezondheidszorgsysteem kan de prognose van borstkanker door snelle detectie en correcte behandeling
verbeteren. Een gunstige evolutie van de sterfte door borstkanker werd in Europa vastgesteld na 1989, met een
daling van de overlijdens van 21,3 op 100.000 patiënten in 1990 naar
18,9 op 100.000 patiënten in 2000.
Resultaten St.-Franciskus Ziekenhuis
Binnen het St.-Franciskus Ziekenhuis bedroeg de vijfjaarsoverleving
van vrouwen waarbij borstkanker werd gediagnosticeerd 80%.
Indicator borstkanker 12
Omschrijving indicator
Het aandeel van de vrouwen, waarbij borstkanker (opgesplitst per stadium) werd gediagnosticeerd, met een
overleving van 5 jaar, of die overlijden ingevolge een niet-borstkankergerelateerde oorzaak.
Verklaring / verantwoording indicator
De overlevingskans wordt bepaald door het stadium van de kanker, op het moment dat de diagnose wordt
gesteld. In stadium 0 is de 5-jaars overlevingskans 100 %. De 5-jaarsoverlevingskans bij vrouwen met een stadium
IV kanker is slechts 16 %. Deze indicator is essentieel om de
effectiviteit van de behandeling te evalueren.
Resultaten St.-Franciskus Ziekenhuis
Binnen het St.-Franciskus Ziekenhuis bedroeg de vijfjaarsoverleving
van
vrouwen
waarbij
borstkanker
werd
gediagnosticeerd
(gecorrigeerd voor niet-borstkankergerelateerde sterftes binnen de
vijf jaren) 89%.
Ter info
c-stadium I: een tumor kleiner dan twee centimeter zonder uitzaaiingen
c-stadium II: een tumor tussen de twee en vijf centimeter groot, met eventueel uitzaaiingen
naar de lymfeklieren in de oksel, maar verder geen uitzaaiingen;
c-stadium III: de tumor is groter dan vijf centimeter, met eventueel uitzaaiingen naar de
lymfeklieren in de oksel. De tumor valt ook onder dit stadium als hij kleiner is, maar door de
huid naar buiten komt. Of als hij vastzit aan de borstwand. In beide gevallen is de kans groot
dat er ook uitzaaiingen elders in het lichaam zijn;
c-stadium IV: een tumor met aangetoonde uitzaaiingen naar andere plekken in het lichaam.
Herunterladen

Indicatoren rond borstkanker (klik op de tekst)